Badanie moczu
Od zarania dziejów badano w każdy dostępny sposób mocz. W starej grafice lekarz oglądający naczynie z moczem (uroskopia) jest symbolem medycyny równie częstym, co laska Eskulapa. Chemiczne badania moczu zapoczątkował J.B. Van Helmont w 1644. F. Dekkers w 1694 wykazał obecność białka w moczu, J. Blackall wykrył je u chorych, z obrzękami, R. Bright zaś powiązał z chorobami nerek (1827). W XIX w. wprowadzono metody jakościowe (J.F. Heller, 1844) i ilościowe (G.H. Esbach, 1874) analizy meczu. Na obecność cukru w moczu zwrócił uwagę M. Dobson w 1776, F. Home w 1780 wprowadził próbę fermentacyjną, później stosowano próby redukcyjne (K.A. Trommer 1841; H. Fehling, 1848; E. Nylander, 1883). Polarymetryczne oznaczanie cukru w moczu zapoczątkował Mitscherlich w 1844, z 1887 pochodzi sacharymetr M. Einhorna. Początkowo znajdowano cukier tylko we krwi chorych na cukrzycę (J. Rollo). W 1848 C. Bernard uznał cukier za fizjologiczny składnik krwi. Aceton w moczu wykazał J. Kaulich w 1860, C. Gerhardt w 1865 wykrył kwas acetooctowy, R.E. Kiilz w 1884 kwas oksymasłowy. Prostą próbę wykrywania acetonu w moczu opisał E. Legał w 1882. Barwniki żółci wykryli w moczu F. Tiedemann i L. Gmelin w latach 1823-1824; urobilinę - M. Jaffe w 1868, kwasy żółciowe - M. Hay w 1884, urobilinogen - Thoma w 1907. W miarę postępów mikroskopii zaczęto dokładniej badać osad moczu (początki: J.W. Tichy, 1775).